"Cegła z Gazety" dla budowniczego śląskiej tożsamości

Przyszedł czas rozdać kolejne "Cegły z Gazety". Komu w tym roku przypadnie ta wyjątkowa nagroda? Okaże się już za niespełna miesiąc.

Pięć lat temu, gdy miał zostać zburzony zabrzański familok, w którym urodził się Janosch, autor "Cholonka, czyli dobrego Pana Boga z gliny" oraz książek o Tygrysku i Misiu, "Gazeta" podjęła walkę o ocalenie budynku. Nie udało się, więc chcieliśmy, żeby przetrwał w inny sposób. Ze ścian familoka wydłubaliśmy kilkadziesiąt cegieł. Autografami opatrzył je sam Janosch, a pszczyńskiego artystę Jerzego Becelę poprosiliśmy o ich ozdobienie. W ten sposób powstały niecodzienne statuetki. Postanowiliśmy je wręczać postaciom, które w mijającym roku wniosły największy wkład w budowanie śląskiej tożsamości.

W tym roku o wytypowanie swoich kandydatów poprosiliśmy aż 50 osób znanych i cenionych na Śląsku: artystów, działaczy społecznych, naukowców, samorządowców.

Spośród zaproponowanych przez nich nazwisk członkowie kapituły wybierali swoich kandydatów. Kapitułę tworzą rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. Wiesław Banyś, socjolog prof. Marek Szczepański, reżyser i poseł Kazimierz Kutz, dramaturg Ingmar Villqist, a także laureaci "Cegieł" z lat ubiegłych: bluesman Irek Dudek, lider Myslovitz Artur Rojek, architekt Tomasz Konior i muzyk Józef Skrzek.

Jak co roku laureata spośród nominowanych kandydatów wybiorą nasi Czytelnicy w plebiscycie. Kupony już od piątku drukujemy w "Gazecie". Zwycięzcę poznamy 11 grudnia podczas gali w katowickim kinoteatrze Rialto.

W tym roku nominowane przez kapitułę zostały następujące osoby:

Johann Bros

Śląskiego przedsiębiorcę i miłośnika sztuki, zaangażowanego w ratowanie niszczejących budynków poprzemysłowych, wskazał Kazimierz Kutz. Bros pierwsze kroki w biznesie stawiał w Hamburgu, dokąd wyemigrował w latach 70. Po upadku muru berlińskiego wrócił jednak na Śląsk, gdzie kupił zdewastowany historyczny browar i słodownię Petera Mokrskiego w Szopienicach, adaptując je na pomieszczenia biurowo-usługowe. Później odrestaurował w dzielnicy Janów szyb Wilson po kopani Wieczorek, gdzie urządził galerię sztuki współczesnej. Organizuje tam m.in. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Naiwnej "Nikisz-For".

Prof. Jerzy Buzek

Nazwisko żadnego z tegorocznych kandydatów do "Cegły" nie jest tak dobrze znane w Europie, jak właśnie jego. Nic dziwnego - ten wywodzący się ze Śląska Cieszyńskiego i wychowany w Chorzowie polityk od czterech miesięcy przewodniczy Parlamentowi Europejskiemu. Wcześniej zaś był premierem Polski. Może właśnie dlatego w grupie 50 osób, które poprosiliśmy o wskazanie kandydata najbardziej zasługującego na "Cegłę", Buzek miał najwięcej zwolenników. Wskazał go również prof. Wiesław Banyś.

Tadeusz Kijonka

Urodzony w podrybnickim Radlinie Kijonka w latach 80. i 90. był posłem na Sejm, ale zasłynął przede wszystkim jako poeta i wieloletni redaktor miesięcznika społeczno-kulturalnego "Śląsk", poruszającego problematykę historyczną, społeczną i gospodarczą, a przede wszystkim kulturową Górnego Śląska. Tej jesieni Kijonka przypomniał o sobie, publikując cykl dziesięciu "Sonetów brynowskich" na łamach "Twórczości", najstarszego czasopisma literackiego w Polsce. Do "Cegły" nominował go prof. Marek Szczepański.

Robert Konieczny

Nominowany przez Artura Rojka Konieczny jest najbardziej utytułowanym polskim architektem młodego pokolenia. Amerykańskie Muzeum Architektury umieściło go na liście czterdziestu najzdolniejszych architektów europejskich poniżej czterdziestki, wielokrotnie nagradzane na zagranicznych konkursach i przez prasę branżową było też założone przez niego w Katowicach biuro architektoniczne KWK Promes. Najsłynniejszy projekt Koniecznego to wybudowany pod Opolem Dom Aatrialny, przez architektoniczny portal World Architecture News uznany za najlepszy na świecie.

Magdalena Piekorz

Reżyserka jako jedyna spośród tegorocznych kandydatów była wcześniej już nominowana do "Cegły". Trzy lata temu wskazał ją Kazimierz Kutz, ale Piekorz przegrała wówczas z Rojkiem. Teraz o docenienie reżyserki upomina się architekt Tomasz Konior. O urodzonej w Sosnowcu artystce Polska usłyszała, gdy jej debiutancki film fabularny "Pręgi" zdobył Złote Lwy na XXIX Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Piekorz reżyseruje filmy dokumentalne, spektakle teatralne, nakręciła też drugą fabułę - "Senność". W tym roku objęła stanowisko dyrektora ds. programowych Instytucji Filmowej "Silesia-Film".

Prof. Tadeusz Sławek

Jest jedynym kandydatem do "Cegły", którego wskazało aż trzech członków kapituły. O tym, że nagroda należy się właśnie jemu, przekonani są Irek Dudek, Ingmar Villqist i prof. Wiesław Banyś, który wskazał go obok prof. Buzka.

Prof. Sławek jest człowiekiem wszechstronnym, humanistą w każdym calu. Do 2002 roku pełnił funkcję rektora Uniwersytetu Śląskiego. Jest literaturoznawcą, poetą i tłumaczem poezji anglojęzycznej. Pisze też eseje, które recytuje do muzyki kontrabasisty Bogdana Mizerskiego. Razem koncertują i nagrywają płyty. Prof. Sławek jest członkiem PAN, należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Kilka miesięcy temu został przewodniczącym rady programowej, która ma starać się o przyznanie Katowicom tytułu Europejskiej Stolicy Kultury 2016.