Giesche na YouTube. To prawdziwy rarytas!

Przedwojenny film z Zakładów Giesche w Katowicach można od kilku dni oglądać w internecie. Widać na nim pracę hutników, zakładową kapliczkę czy przejazd kolejką Balkan. - To prawdziwy rarytas! Będziemy starać się wykorzystać film w naszej ekspozycji - cieszą się katowiccy muzealnicy.

Film umieścił na stronie YouTube internauta podpisujący się jako Pathe1939. Znalazł go w Muzeum Holocaustu w Stanach Zjednoczonych. - Jest prawdopodobnie autorstwa Juliena Bryana, dziennikarza amerykańskiego, który nakręcił w Polsce sporo filmów - opowiada internauta, który chce pozostać anonimowy.

Bryan w latach 1936-1937 przebywał w Polsce, gdzie dokumentował życie na Górnym Śląsku. We wrześniu 1939 roku przyjechał do Warszawy i za zgodą prezydenta Stefana Starzyńskiego filmował barbarzyńskie naloty lotnictwa niemieckiego. W czasie oblężenia miasta był jedynym zachodnim dziennikarzem, który pozostał wśród obrońców. 21 września 1939 roku opuścił Warszawę, zabierając ze sobą taśmy filmowe.

Jego film z Zakładów Giesche pochodzi najprawdopodobniej z 1937 r. W sporej części przedstawia Hutę Uthemanna, której pozostałości dziś można oglądać w katowickich Szopienicach. Huta była największym zakładem w okolicy. Choć obiekt był wpisany do rejestru zabytków, z całego kompleksu budynków można dziś podziwiać tylko cechownię i wieżę ciśnień. Rozebrano estakadę po wąskotorówce, halę pieców i budynek, w którym formowano ceramiczne piece, tzw. mufle.

- Właśnie te elementy huty, których już nie ma, są uwidocznione na filmie! Nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że to Huta Uthemanna. Doskonale widać również teren Elektrociepłowni Jerzy. Dziś nie ma po niej śladu. Przed wojną zakład mieścił się gdzieś pomiędzy Nikiszowcem i dzisiejszą kopalnią Wieczorek - mówi Jadwiga Lipońska-Sajdak, dyrektorka Muzeum Historii Katowic.



Oprócz pokazania przedwojennego przemysłu i pracy hutników Bryan uchwycił sceny czysto obyczajowe. Jest więc zakładowa kapliczka, scena z odpoczynku robotników, kiedy palą fajki, czy przejazd kolejki Balkan, kursującej między Giszowcem a Nikiszowcem. - Całość świetnie obrazuje, czym były Zakłady Giesche. Potężnym, samowystarczalnym konglomeratem. Tuż obok zakładów funkcjonowały osiedla mieszkaniowe. Całość była jak enklawa, gdzie w jednym miejscu ludzie pracowali i normalnie żyli. Nigdy nie spotkałam się z obrazem nakręconym w tym miejscu. Owszem, dysponujemy archiwalnymi fotografiami, ale film jest dla nas bezcenną wartością - cieszy się Lipońsk-Sajdak.

Katowiccy muzealnicy chcą teraz wykorzystać film na potrzeby własnej placówki. - Wystąpimy z zapytaniem o takie możliwości. W Nikiszowcu będzie wyremontowana nasza placówka i ten film świetnie uzupełniałby kolekcję - mówią.

O tajemniczym internaucie Pathe1939 wiadomo tylko, że jest prawnikiem z Wielkopolski, studiował w Anglii. Od kilku lat wyszukuje w polskich i zagranicznych archiwach stare przedwojenne filmy. W internecie umieścił ich już ponad 300. - Chcę promować historię Polski. Początkowo filmy miały być tylko wojskowe, aby obrazować tematy w internetowej encyklopedii przedwojennego uzbrojenia. Potem ludzie zaczęli naciskać na inne filmy. Polacy mają niesamowity głód oglądania materiałów archiwalnych i filmów historycznych - mówi Pathe1939.

Polecamy: Balkan woził za darmo i na czas