BABORÓW
Drewniany kościół cmentarny pod wezwaniem św. Józefa. Wzniesiony na planie krzyża greckiego w latach 1700-1702. Wnętrze ozdobiono piękną barokową polichromią.
BRZEG
Zamek książąt brzeskich zwany Śląskim Wawelem. Czworokątny zamek z XVI w. z dziedzińcem otoczonym arkadowymi krużgankami. Dotkliwie zniszczony: najpierw w czasie wojen śląskich ostrzelany przez pruską artylerię, zaś w 1945 r. - spalony. Zrekonstruowany po wojnie, pełni rolę muzeum Piastów Śląskich
BRZEG
Kościół gotycki pod wezwaniem św. Mikołaja. Potężna gotycka bazylika trójnawowa. Kościół wzniesiony w latach 1370-1415 dotrwał w pierwotnej formie do 1945 r., kiedy uległ zniszczeniu (po wojnie zrekonstruowany)
BRZEG
Ratusz późnorenesansowy. Wzniesiony w latach 1570-1572, do dziś zachował się w całości w swej pierwotnej renesansowej formie. W sali posiedzeń rady znajdują się późnobarokowe malowidła. Zaprojektowali go Bernard Niuron i Jakub Parr
DĄBRÓWKA GÓRNA
Pałac barokowy pod Krapkowicami. W XVIII w. jego właściciele Rogoyscy wyemigrowali do Galicji na znak protestu przeciwko przyłączeniu Śląska do Prus. Do II wojny światowej zamek był w rękach niemieckich, potem przejęło go gospodarstwo rolne
GŁOGÓWEK
Zamek Oppersdorffów. Pierwsza budowla obronna powstała około 1250 r. Na jej miejscu w XVI w. ród Oppersdorffów wybudował okazały zamek renesansowy. Przebudowany w stylu barokowym. Dziś mieści się tu muzeum
MOSZNA
Zespół pałacowo-parkowy pod Krapkowicami. Od połowy XIX w. do 1945 r. rezydencja niemieckiego rodu Thiele-Wincklerów. Część środkowa to dawny pałac barokowy. Do roku 1900 powstała najbardziej okazała część wschodnia, w stylu neogotyckim, a w latach 1912-1914 dobudowane zostało, w stylu neorenesansowym, skrzydło zachodnie. Obecnie mieści się w nim Centrum Terapii Nerwic
NAROK
Pałac pod Opolem. Przebudowany przez von Wichelhausenów w latach 1859-1869 w stylu
angielsko-bizantyjskim w miejscu XVIII-wiecznego dworu hrabiowskiego rodu von Beess. Po wojnie salony zamieniono na mieszkania dla PGR. Obecnie w ruinie
NIEMODLIN
Zamek późnorenesansowy. Wzniesiony został około roku 1313 przez Bolesława Niemodlińskiego na miejscu dawnego grodu. Zachował kształt późnorenesansowej okazałej rezydencji z widocznymi elementami późnobarokowymi
NYSA
Twierdza i fortyfikacje. ozbudowana po zajęciu Śląska przez Prusy w 1741 roku z inicjatywy Fryderyka Wielkiego. Pracami kierował general inzynierii Gerard Kornel Walrawe. Mury kamienno-ceglane otoczyły miasto w połowie XIV w. Do dziś zachowały się niewielkie fragmenty gotyckich murów oraz dwie wieże bramne: Wrocławska i Ziębicka
OPOLE
Kościół kolegiacki pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego. Halowa kolegiata gotycka pochodzi z I połowy XV w., a wieże z XIX w. W Kaplicy Piastowskiej złożono szczątki ostatniego piastowskiego księcia raciborsko-opolskiego Jana Dobrego
OTMUCHÓW
Ratusz miejski. Jeden z ciekawszych zabytków świeckiej architektury renesansowej na Śląsku. Zbudowany prawdopodobnie w 1538 r., lecz na jego dzisiejszy kształt spory wpływ miały renowacje przeprowadzane w XIX w. Jego najciekawszym fragmentem jest wieża u dołu czworoboczna, wyżej ośmioboczna nakryta barokowym baniastym hełmem
PACZKÓW
Ratusz miejski. Zbudowany w dobie Renesansu (1550-1552), przebudowany w pierwszej połowie XIX w. w stylu późnoklasycystycznym. Jedyną zachowaną pozostałością renesansowej budowli jest wieża. U dołu kwadratowa, w wyższych partiach ośmioboczna. Lekkości dodają wieży zdobienia oraz balustrada i attyka wieńczące najwyższe kondygnacje
PRÓSZKÓW
Zamek. Budowla w stylu późnorenesansowym według projektu architekta Seregni w kształcie prostokąta z dziedzińcem wewnętrznym i krużgankami. Od 1769 r. był własnością rodziny Dietrichsteinów, a następnie kupił go król Prus Fryderyk II
ŻYROWA
Pałac. Jedna z najbardziej okazałych budowli magnackich na Śląsku Opolskim. Wielokrotnie przebudowywany. Barokowy pałac zbudowała rodzina Gaszyńskich w XVII w. Skrzydła pałacowe tworzą dwa dziedzińce. Pałac łączy się z kościołem farnym
Opracowali: Mariusz Kluczewski z Archiwum Państwowego w Krakowie i Barbara Kluczewska z Uniwersytetu Jagiellońskiego
Konsultacja: dr Jerzy Gorzelik z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach
