Metropolia chce palić śmieci. 1,5 tys. ludzi protestuje

Prawie 1,5 tys. mieszkańców Rudy Śląskiej podpisało się pod petycją przeciwko budowie spalarni, która ma powstać w centrum miasta. Ludzie nie wierzą ekspertom, którzy przekonują, że ma się czego obawiać, a zakład nie będzie uciążliwym sąsiadem.

Spalarnia ma stanąć na terenach byłej kopalni Walenty-Wawel. Inwestycję realizuje Górnośląski Związek Metropolitarny, a do zakładu mają trafiać śmieci ze wszystkich miast aglomeracji. Pomysł nie podoba się mieszkańcom, którzy mieszkają w okolicy. Najbliższe domy stoją około 800 metrów od planowanej spalarni, ludzie się boją, że za oknami wyrośnie im truciciel. - To potężna spalarnia, a my nie mamy gwarancji, że filtry będą regularnie wymieniane. Może się skończyć tak, że będziemy mieli kolosa, który nas będzie truł. A jak będzie awaria? - mówi Anna Łukaszczyk, która przewodzi mieszkańcom protestującym przeciw budowie spalarni.

Ludzie mówią, spalarnia spowoduje spadek cen mieszkań w okolicy i najazd ciężarówek, które będą zwoziły do niej śmieci. Protestującym udało się zebrać 1,5 tys. podpisów w proteście przeciwko budowie zakładu. Domagają się, żeby mieszkańcy sami mogli zdecydować o przyszłości inwestycji w referendum. - W Niemczech przy takiej budowie zawierana jest umowa społeczna. W zamian za to ludzie mają tańsze ciepło, prąd i darmowy wywóz śmieci. U nas wszystkiego musimy dochodzić sami. Nawet nie wiemy czy powstanie połączenie spalarni ze średnicówką, tak żeby ciężarówki nie zakorkowały naszego osiedla - mówi Krzysztof Nowak, który mieszka w bloku przy ul. Wawelskiej.

Protestujący mogą również zaskarżyć raport oddziaływania na środowisko. To mogłoby zablokować całą inwestycję, bo inwestor ma czas do końca października, by go oddać. To i tak przedłużony termin, na który zgodziło Ministerstwo Polityki Regionalnej. Gdyby inwestor przekroczył wyznaczony termin, przepadnie 600 mln zł dofinansowania z unijnych funduszy, a eksperci alarmują, że spalarnia to być albo nie być dla regionu. - Bez niej utoniemy w śmieciach. Spalarnia jest mniej uciążliwa niż zwykłe wysypiska śmieci, choć przekonanie do tego ludzi nie jest łatwe. Dyskusja z mieszkańcami Rudy Śląskiej zaczęła się zbyt późno i nie służy temu okres kampanii przedwyborczej - przyznaje Gabriela Lenartowicz, szefowa Wojewódzkiego Funduszu Ochronny Środowiska w Katowicach.

Problem w tym, że mieszkańców trudno przekonać, bo w Polsce nie ma jeszcze dużych spalarni, gdzie trafiają odpady komunalne. W gliwickim Centrum Onkologii od ponad dwóch lat działa spalarnia do której trafiają odpady medyczne. Nie skarżą się na nią ani okoliczni mieszkańcy, ani pacjenci. Ale to mikroskala, bo rudzki zakład ma być o wiele większy. Komunalna spalarnia ma rocznie przetwarzać ponad 500 tys. ton odpadów.

Eksperci jako przykład przywołują spalarnię w czeskim Libercu. Zakład od ponad 10 lat działa niedaleko ścisłego centrum miasta. Anna Kuśka-Ciba, szefowa Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która była w tej spalarni, potwierdza, że zakład nie jest uciążliwy dla mieszkańców. - Spalarnia w Libercu jest co prawda mniejsza, ale technologia jest taka sama. Działa tam czterostopniowy system oczyszczania i monitoring spalin. Wszystko jest zautomatyzowane. Raz tylko była awaria, niegroźny pożar, który szybko został ugaszony - opowiada Kuśka-Ciba.

Komentuje Jacek Madeja

Nie dziwię się, że mieszkańcy Rudy Śląskiej nie chcą spalarni w sąsiedztwie swoich domów. Też bym nie chciał. Kto przy zdrowych zmysłach dobrowolnie zgodzi się na komin za oknem i sznur ciężarówek paraliżujący ulicę? Nie ma głupich, takich urzędnicy łatwo nie znajdą. Chyba, że zadadzą sobie trochę trudu, usiądą, porozmawiają z mieszkańcami i powiedzą prawdę. Wytłumaczą, że technologia będzie najnowsza i zadbają o takie szczegóły, jak droga dojazdowa. I uświadomią, że najnowocześniejsze spalarnie są mniej szkodliwe niż tysiące domowych kominów, w których i tak ludzie palą śmieci bez filtrów i bez żadnej kontroli.