Zalewa nas rosyjski węgiel. Solidarność chce wyjaśnień

W 2010 roku kupimy za granicą, głównie w Rosji, aż 12 mln ton węgla. To tyle, ile wydobywają dwie nasze kopalnie! Szefowie górniczych spółek są bezradni w starciu z konkurencją.

Jeszcze dwa lata temu wydawało się, że nas to nie dotyczy. Owszem, sprowadzany z Rosji węgiel trafiał się na składach opału, ale przeważnie w północnej Polsce. Vattenfall, największy w naszym regionie dostawca energii elektrycznej, kupował dla swoich elektrociepłowni zaledwie 300 tys. ton rosyjskiego węgla. Na szefach polskich spółek węglowych nie robiło to żadnego wrażenia. U szczytu światowej koniunktury przed igrzyskami w Pekinie kopalnie nie narzekały na brak zamówień i mało kto spodziewał się, że wszystko tak szybko się zmieni. Z obecnych szacunków wynika, że w 2010 roku w Rosji kupimy około 10 mln ton węgla. O tym, że Rosjanie z naszego rynku nie zamierzają ustępować, może świadczyć np. powołanie przez Sibirskają Ugolnają Energieticzeskają Kompanię (największego producenta węgla w Federacji Rosyjskiej) przedstawicielstwa w Polsce. Wprawdzie Piotr Matuszak, prezes SUEK Polska, uspokaja, że kompania nie chce zmonopolizować polskiego rynku, ale z jego słów wynika, że i tak śląskie górnictwo ma wiele powodów do obaw. Zdaniem Matuszaka największym zagrożeniem nie są duzi importerzy, ale malutkie firmy, które w czasach kryzysu wzięły się za handel. - Taka firma sprzeda 50 tys. ton węgla z Rosji i jest ustawiona na cały rok - przekonuje Matuszak.

Na problem zwróciła już uwagę górnicza "Solidarność". W środę skierowała do Waldemara Pawlaka, wicepremiera i ministra gospodarki, list, w którym domaga się "pilnego dwustronnego spotkania negocjacyjnego". Jednym z tematów ma być właśnie rosnący import węgla. Zdaniem "S" zagraża on funkcjonowaniu polskich kopalń. - Okazuje się, że importowany węgiel w wielu przypadkach nie jest tańszy od naszego. Ale spółki węglowe są źle zarządzane i nie radzą sobie z rosnącą konkurencją - mówi Dominik Kolorz, szef górniczej "Solidarności". Twierdzi, że Katowicki Holding Węglowy za pośrednictwem spółki zależnej sam sprowadza węgiel z Rosji, bo nie jest w stanie wywiązać się ze zobowiązań wobec kontrahentów.

Przedstawiciele KHW wyjaśniają, że tylko raz kupiono niewielką ilość węgla ze Wschodu, bo był niezbędnym składnikiem do stworzenia ekologicznego paliwa pod nazwą ekoret. - Nie importujemy węgla, bo sami nie nadążamy z jego wydobyciem - zapewnia Ryszard Fedorowski, rzecznik holdingu, i dodaje, że w zeszłym roku spółka sprzedała ponad 12 mln ton węgla, czyli wszystko, co wyfedrowała.

Wydobycie węgla maleje jednak z roku na rok. Odczuwają to bez wyjątku wszystkie kopalnie i spółki węglowe, ale najbardziej chyba największa z nich, czyli Kompania Węglowa. W 2003 roku należące do niej kopalnie wydobyły 54 mln ton węgla, w 2009 roku - zaledwie 42 mln ton. Na tak duży spadek, zdaniem specjalistów, wpływ miały warunki geologiczne - po węgiel trzeba schodzić już nawet 1000 metrów, a także brak pieniędzy na inwestycje.

Nawet po doliczeniu kosztów transportu węgiel rosyjski jest od polskiego tańszy, bo często wydobywany jest metodą odkrywkową. - Nawet gdybyśmy zatrudnili Billa Gatesa, to nie pokonamy tej różnicy w kosztach - mówi Janusz Olszowski, prezes Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej w Katowicach. Jego zdaniem nad rozwiązaniem problemu Polska powinna zastanowić się wspólnie z innymi krajami Unii Europejskiej. Czas nagli, bo Rosja rozbudowuje swoje górnictwo i już wkrótce chce eksportować około 135 mln ton węgla rocznie, czyli więcej niż wynosi całe polskie wydobycie.

Polecamy: Kopalnia już nie zapłaci za samo chodzenie do pracy